Bazı kurumların adını yazmıyoruz da, birkaç harfle belirtiyoruz.
Örnek vermek gerekirse TC harflerini görünce bunun “Türkiye Cumhuriyeti “ oyduğunu herkes anlıyor. PTT dediğimizde, bunun da “Posta,Telefon, Telgraf” İdaresi anlamına geldiğini biliyorlar.
Benim de, büyük çoğunluğunda, bir anda çözemediğimiz yüzlerce kısaltmalar var.
Bu kısaltmaları kullananların, maksatlarını, az sözle ya da az yazıyla aktarmak istemeleri olduğunu sanmıyorum.
Hiç birimizin elin, “Kısaltmalar sözlüğü” diye bir kitap yok.
Ne yalan söyleyeyim, gazeteleri okurken, çoğu kez bu kısaltmalara takıldığım oluyor. Yanımda birisi varsa soruyorum, yoksa o konuyu atlıyorum. Atlıyorum ama olayı kavramakta zorlandığım da oluyor.
Bu kısaltmaları anlamayanlar konuşanların ya da yazanların umurunda olmayabilir. O zaman o konuşmayı dinleyen ya da yazanlar bizim umurumuzda olmaz.
“Öğrensinler efendim” diyenler de çıkabilir.
Öğrenmesine öğreniriz ama, hangisini aklımızda tutabiliriz?
“Tasarruf” konusu aklıma geliyor. Ne var ki, hiç kimsenin tasarruf için kısaltmaları kullandıklarını sanmıyorum.
Buda bir bilgiçlik taslamak mı, onu da bilmiyorum.
Kimileri, hem kısaltmayı, hem de kısaltmada kullanılan harflerin neyi temsil ettiğini de yazıyorlar.
Eğer, kısaltmaları öğrensinler diye yazıyorlarsa ona bir diyeceğim yok.
Bana kalırsa, kısaltmaları hiç kullanmadan yazmalı ya da söylemeli ki, herkes de neyin ne olduğunu anlasın.
70 yılı aşkın bir süreden beri sürekli yazan ve okuyan bir insan olarak, gerçekten isimlerin kısaltarak yazılmasının yararını anlamış değilim.
“Uzun sözün kısası” delimi vardır ama bu kısa söz, az sözcüklerle çok şey anlatmak anlamındadır. Çünkü az sözle yazmak ya da konuşmak insanı sıkmaz. Sözü, dolaştırarak anlatmanın bir yararı yoktur.
Hani, bir kısaltmalar sözlüğü bulup alalım deriz ama yenileri çıkıyor. O zaman o kısaltmalar sözlüğü de yetersiz kalabilir.
En iyisi lafı kısaltmalarla konuşmak ya da yazmak yerine sözü tümüyle aktarmak gerekir.