enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp gümüşhane gümüşhane haberler
DOLAR
31,0339
EURO
33,5837
ALTIN
2.031,11
BIST
9.374,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Gümüşhane
Açık
8°C
Gümüşhane
8°C
Açık
Cumartesi Açık
9°C
Pazar Açık
8°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
7°C
Salı Parçalı Bulutlu
8°C

Kadim Bir İlim ve Medeniyet Merkezi:  Endülüs-2

08.01.2024 14:34
0
A+
A-

Endülüs, İslâm Kültürünün Sentezlendiği Kadim Bir Coğrafyadır.

Endülüs, İslâm kültürünün sentezlendiği kadim bir coğrafyadır. Zulme karşı direnişin sembolüdür. O, Avrupa’da kurulmuş en büyük medeniyetlerden biridir. 711’den 1492’ye kadar İber Yarımadası’nda hüküm sürmüştür. Sekiz asır hüküm süren bu sıra dışı kadim medeniyet, çağa altın mührünü vurmuştur. Avrupa, insanî nefesleri buradan soluklanmıştır. Bugün İspanya’da Endülüs mirasının maddi ve manevî yansımalarını bütün çıplaklığıyla görürsünüz. İspanyolcadaki Arapça kelimeler, bu uygarlığın köklü izlerinin sese ve söze ait olanlarıdır. Endülüs, nev’i şahsına münhasır coğrafî, siyasî, sosyal ve kültürel hususiyetleriyle İslâm tarihi içerisinde bambaşka bir yeri ve önemi olan bir bölgenin adıdır.

Endülüs demek, bize bu coğrafyanın kapılarını ardına kadar açan Târık bin Ziyâd demektir. Bu topraklarda dolaşırken Müslüman coğrafyasının doyumsuz havasıyla soluklanırsınız. Kendinizi bir Anadolu şehrindeki gibi huzurlu hissedersiniz. Zira maddi ve manevî yansımalarıyla Batı Avrupa’da bir İslâm atmosferi ve huzur adası inşa edilmiştir.

Endülüs, Avrupa ile Afrika Arasında Bir Çeşit Köprü Vazifesi Görmüştür.

Geçmişte “Hispania” ya da “Spania” olarak anılan, Müslümanların “Endülüs (el-Endelus)” diye adlandırdığı topraklarda köklü bir İslâm medeniyeti kurulmuştur. İslâm dünyasının hakim olduğu bu topraklar günümüzde Portekiz ve İspanya devletlerini üzerinde barındırmaktadır. Endülüs coğrafyasını yerli halk ve dışarıdan gelenler şeklinde ikiye ayırmak mümkündür. Yerli halkı, Müslümanlar yarımadaya girdikleri dönemde burada yaşayan topluluklardır. Dışarıdan gelenler ise fetihler için yarımadaya gelen Müslümanlardır. Endülüs nüfusunun dışarıdan gelenlerini, fetih için bu topraklara gelen Müslüman Araplar ve Berberiler oluşturmaktadır. Zamanla yerli halktan İslâm’a girenler de Müslüman nüfus içinde yerlerini almışlardır. Yerli halktan Müslüman olanlara “Müvelled / Müvelledler” denilmiştir.

Afrika ve Avrupa arasında köprü vazifesi görmesi, arazi ve iklim yapısı, su kaynaklarının çok oluşu ve toprağının verimli olması nedeniyle yarımada; tarihte farklı ırkların, etnik unsurların veya dinlerin karşılaşma ve kaynaşma noktası olmuştur.

İslâm medeniyetinin kadim değerlerini barındıran Endülüs, Müslümanlar için büyük bir öneme sahiptir. Bunun asıl nedeni bu coğrafyada kıraat, tefsir ve fıkıh gibi İslâmî ilimlerin inkişaf etmiş olmasıdır. Buna İslâm felsefesiyle birlikte kelâm çalışmalarını da ekleyebiliriz.

İslâmî ilimler Endülüs’e iki koldan girmiştir. Bunlardan ilki fetih sürecine bizzat katılmış olan sahabe (Müneyzir el-Ifriki) ve tâbiûn (Musa b. Nusayr, Haneş es-San’âni ve Ali b. Rabâh el-Lahmi) vasıtasıyla olmuştur. İkincisi Endülüslü âlimlerin Mısır, Şam ve Hicaz’a hac yapmak ve ilim öğrenmek için yaptıkları seyahatler vesilesiyle gerçekleşmiştir.

Kıraattan Tefsire, Hadisten Felsefeye Endülüslü İslâm Âlimleri

Kıraat ilmini Endülüs’e ilk getiren âlim Gazi b. Kays Ebu Muhammed el-Endelûsi’dir. Kıraat ilminin bu topraklarda yayılmasına öncülük eden diğer ilim erbapları ise Mücahid el-Amiri, Mekki b. Ebi Talib, Ebu Amred-Dâni ve Ebu’l Kasım eş- Şâtibî’dir.

  1. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Endülüs’te önemli tefsir âlimleri yetişmeye başlamıştır. Bu alanda ön plana çıkan âlim ise “et Tefsiru’l-Kebîr”in müellifi olan Bakî b. Mahled’dir. X. yüzyıl itibariyle tefsir ve kıraat ilminde ön plana çıkan isim ise Ebû Muhammed Mekki b. Ebî Talib’dir. XII. yüzyılda Gırnatalı Muhammed b. Atiyye’nin ön plana çıktığı görülmektedir. Son olarak da “el-Câmi’u li Ahkâmil-Kur’ân (Kurtubi Tefsiri)” tefsirini yazan Muhammed b. Ahmed el-Kurtubi dinî tahsilini Endülüs’te tamamlamıştır.

Usûl olarak hadis ilminin Endülüs’e girişi Abdülmelik b. Habib es-Sülemi tarafından gerçekleşmiştir. Endülüs’te hadis ilminde ön plana çıkan bir diğer âlim de Bakî b. Mahled’dir. Kendisi  İbn Ebi Şeybe’nin el-Musannef adlı eserini Endülüs’e ilk getiren kişi olarak bilinmektedir. Yine hadis ilminin Endülüs’te yaygınlaşmasının bir başka mimarı da Muhammed b. Vaddah’dır. Yine İbn Hazm da Endülüs’ün önde gelen muhaddislerindendir.

Yazarın Diğer Yazıları
BU ALANA REKLAM VEREBİLİRSİNİZ.
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.