Bütçede Ceza için Fasıl Açılır

Bütçe hazırlanması konusunda uzman değilim.1964-67 arasında Gümüşhane Belediyesinde saymanlık yaptım. Bütçe konusunda uzman değilim ama çok da uzağında değilim.

Belediyelerde bir kamu kurumudur. Belediye bütçesiyle devlet bütçesi arasında, esasta büyük farklar yoktur.

Gelirler iki ana çizgiyle belirlenir. Birisi; tahsili tahakkukuna bağlı olanlar, ikincisi de, tahakkuku tahsiline bağlı olanlar.

Tahakkuku tahsiline bağlı olan gelirler önceden belirlenir. Devlette olduğu gibi belediyelerde de pek çok vergi çeşitleri vardır. Bu vergilerin miktarları önceden belirlenir ve bütçeye konur. Bütçeye konan miktarlar üzerinden tahsil edilir.

Bir de tahsili, tahakkukuna bağlı vergiler vardır. Ceza vergileri bu tür vergilerdir. Ancak, bütçeye, önceden “Şu kadar ceza alınacak” şeklinde bir rakam konamaz. Yalnızca, sembolik bir rakamla fasıl açılır. Ceza tahsil edildikçe tahakkuk eder.

Belediye bütçesi hazırlanırken üç ayrı sütun açılır. Bu sütunlardan birini Belediye Saymanı (Şimdi Hesap İşleri Müdürü” diyorlar. Bir sütunu Sayman, ikinci sütunu Belediye Başkanı doldurur. Üçüncü sütun boş kalır. Belediye Meclisinde görüşülür. Meclis üyeleri, saymanın ya da Başkanın koyduğu rakamları aynen kabul edebilir de, ekleme ve çıkarma yapabilir de. Sonunda bütçe rakamları Belediye Meclisinin onayından sonra kesinleşir.

Devlet Bütçesi de hemen, hemen aynıdır. Orada da önceden hazırlanan bütçe, Parlamentoyu sunulur. Parlamentoda görüşülür, tartışılır, kesinleştirilir ve uygulamaya konur.

İster Belediye bütçesi olsun, ister Devlet Bütçesi olsun, şu kadar bin lira ya da şu kadar milyon lira gibi bir rakam bütçeye konulmaz.

Konulursa ne olur?

Bütçeye konan o ceza miktarı tutturmaya çalışılır. Bir bahane bulup, vatandaşa ceza yazarlar. Şu anda, ülkemizde çeşitli bahanelerle ceza uygulanıyor.

Bir örnek verelim. Korona Virüs belasından korunmak için maske takma zorunluluğu getirildi. Vatandaş çalışırken maskesini çıkarmış, ya da telefonla konuşurken cebine koymuş, konuşma bitmiş unutup takmadan yoluna devam etmiş. Bunu böyle görünce, vatandaşı uyarma, hatırlatma gereği duymadan cezayı basıyorlar. Bütçeye de ceza için büyük bir rakam konmuş ya, illa da o rakamı Tutturacaklar. Ne tutturması, ceza için öngörülen rakamın da üstüne çıkıldığı oluyor.

Onun için yazının başlığını “Bütçede ceza İçin Fasıl Açılır” koydum.

Yoksa bu konuda benim bildiklerim çok gerilerde mi kaldı?