Bazı Meslekler Siliniyor Mu?

Emeği ve kafasıyla çalışılarak bir ürün elde edenlere sanatkâr, sanat adamı denir. Örneğin; terzilik, ayakkabı yapımcılığı, kalaycılık, benzeri ürünleri meydana çıkaranlar usta ellerden çıkan ürünlerdir. Bu usta ellerin, elleri ve kafası ile kalbini de ortaya koyarak bir ürün meydana getirilirse, o artık sanat eseri olur.

Sanat eserleri bir yana, terzilik, ayakkabı yapımcılığı, ağaç işleri, metal işleri, binalar, usta ellerin ortaya çıkardığı oluşumlardır.

Terzilerin, berberlerin, ayakkabıcıların, marangozların yanlarında çıkarlar çalışırdı. Zaman içinde o çıraklar da ustalaşır, meslek devam ederdi.

Şimdi, pek çok usta ellerden çıkan işler, fabrikalarca üretiliyor. Günümüzde, elbise yaptıranlar, ayakkabı yaptıranlar, çeşitli el aletleri, özel kilim, halı dokutturanlar azaldı. Çünkü farikalarda üretilen eşyalar daha ucuza mal ediliyor. Bu durum da, o ürünleri elleri ve kafalarıyla ortaya çıkaranların sayısını azalıyor. Ustaların sayısı azalınca, aynı işi yapacak olan çıraklara da gerek gelmiyor.

Bir zamanlar, Gümüşhane de, özel topraktan küpler, güveçler, ibrikler yapılırdı. Yine yapılıyor ama üretim azaldı. Bunları yapacakların sayısı da azaldı. Zamanla o da ortadan kalkacak.

Eskiden dut pestilleri ve kömeleri evlerde üretilirdi. Pestili ve kömeyi çok iyi yapan usta hanımlar vardı Pestil ve köme işi, şimdi sanayi ürünü haline geldi. Evlerde yapanların sayısı da azaldı. Zamanla o da ortadan kalkacak.

Makineleşme, gelişen teknoloji usta ellerin sayısını azalttı. Ustalar azaldığı gibi, zamanla ustaların yerini tutacak çıraklar da azaldı. Demek ki, önümüzde yıllarda ne usta kalacak, ne de çırak.

Şimdi ayakkabı üreticileri, terziler, bakırcılar ağaç işlerini yapanlar tamir işleriyle uğraşıyor. Ustalar tamir işiyle uğraşınca, çıkarta yetişmiyor.

Usta eller, belki ortadan kalkar ya da parmakla gösterilecek kadar azalır ama sanatkârlar her dönemde yetişir. Sanat eserinden yoksun kalmayız. Yalnız, diğer el işlerini, elleri ve kafalarıyla yapanları bulmakta zorlanabiliriz.

Belki öyle günler gelecek ki, bir işi elinizle yapamıyorsanız çok zor durumlara kalacaksınız. Gidiş onu gösteriyor.