Gökten boşalırcasına yağan yağmurların İstanbul’da ortaya çıkardığı felaketi Türkiye ve dünya gördü.
60-70 yıl önce Ankara ve İstanbul’a gidenler bilirler. Her iki kentimizin pek çok yerlerinde dere yatakları vardı. Dereler açıktan akardı. Dere yataklarını daraltmadan onlara bir çeki düzen verilseydi, birkaç gün önce, İstanbul’daki sel felaketini yaşamayacaktık.
Halbuki, 60-70 seneden bu yana geçen süre içinde, yalnız İstanbul ve Ankara’da değil Ülkemizin hemen her yerinde aynı hatalar yapıldı.
Doğayı tahrip edilmemeli ve dere yataklarına ya da kenarlarına binalar yapılmamalıydı.
1960’’lara, hatta 70’lere kadar Gümüşhane “Bahçeler Şehri”, “Elma cenneti” diye anılıyordu. O yıllarda yazılan yayın organlarını inceleyin, göreceksiniz.
1939 yılının Aralık ayının sonlarında Erzincan, depremle tümden yıkılmıştı. İsmet İnönü, o yıllarda Cumhurbaşkanı sıfatıyla Erzincan’a gelmişti. O yılların hatırası olarak İsmet İnönü’nün heykeli yapıldı Erzincan da. Heykel duruyor.
Âşık Veysel Erzincan felaketi üzerine yazdığı şiirde:
“Sam değmiş de bağlar dökmüş gazeli
Hanı harab olmuş Keşan Erzincan
Nice yiğitleri, nice güzeli
Feleğin toruna düşen Erzincan” diyordu.
O Felaketten sonra Şehir daha yukarılara, dağ kenarına doğru planlandı. Tüm binalar tek katlı, iki katlı olarak bahçeli bir biçimde yapıldı. Caddeler, sokaklar dümdüz sıralandı. Tüm Belediye Başkanları bu planı bozmadan yürüttü.
Doğal yapısı Gümüşhane’ye çok benzeyen Safranbolu ilçesinde, binaların sıralanışını, kentin görünümündeki güzelliği görüyor musunuz?
Biz, bahçeler kenti Gümüşhane’ye ne yaptık! O, 60-70 sene önceki güzellikten eser kaldı mı?
Ne yaptığımızı söyleyeyim; Gümüşhane’ye ihanet ettik. Tüm bahçeler beton yığınına döndü. O güzellikten eser kalmadı.
1990’lı yıllarda Türkiye Mimarlar ve Mühendisler Derneği Genel Başkanı ilmimize gelmişti. “39 sene önce Gümüşhane’den geçmiştim. Şehrinizin içine etmişsiniz. Hiç olmazsa bundan sonrasını kurtarın” demişti.
Kurtarıyor ya da kurtarmaya çalışıyor muyuz?
Hiç sanmıyorum.
İstanbul felaketi, tüm kentlerimizde yaşanabilir!
