enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp gümüşhane gümüşhane haberler
DOLAR
31,0507
EURO
33,6563
ALTIN
2.034,81
BIST
9.374,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Gümüşhane
Açık
8°C
Gümüşhane
8°C
Açık
Cumartesi Açık
9°C
Pazar Açık
8°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
7°C
Salı Parçalı Bulutlu
8°C

Bir Elmanın İki Yarısı: Azerbaycan ve Karabağ-1

13.02.2024 13:38
0
A+
A-

Türkiye ile Azerbaycan’ı özetleyen güzel bir söz: “Bir millet iki devlet…

Zamanın Rusya Devlet Başkanı Mihail Sergeyeviç Gorbaçov’un SSCB’de gerçekleştirdiği  glasnost ve perestroyka politikalarıyla ekonomik ve siyasî sistemi yeniden yapılandırma ve reform hareketleri bu birlik içerisinde büyük değişiklikleri de beraberinde getirmiştir. Bu değişiklikler Türk dünyasını da yakından ilgilendirmiştir. Bir asra yakın uzun bir zaman içerisinde Rusya’nın esareti altında yaşamak mecburiyetinde kalan Türk Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan) bu köklü değişiklik ve yeniden yapılanma politikasıyla hürriyetlerine yeniden kavuşmuşlardır.

Türk cumhuriyetlerinin hepsi bizim için birbirinden kıymetli olsa da yakınlık ve benzerlik bakımından Azerbaycan’la olan ortaklıklarımız daha fazladır. Onun içindir ki “Bir millet iki devlet” sloganı Türkiye ile Azerbaycan’ı en iyi ifade eden beylik sözdür.

Azerbaycan, Batı Asya ile Doğu Avrupa’nın kesiştiği nokta olan Kafkasya’da bulunan, resmî adı Azerbaycan Cumhuriyeti (Azerbaycan Respublikası) olan bir ülkedir. Yüz ölçüm bakımından Güney Kafkasya’nın en büyük ülkesidir. Bu ülkenin doğusunda Hazar Denizi, kuzeyinde Rusya, kuzeybatısında Gürcistan, batısında Ermenistan, güneyinde ise İran vardır. Ülkenin kendisine bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti vardır. Nahçıvan’ın kuzey ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı İran ile çevrilidir. Türkiye ile 17 kilometrelik sınırı vardır.

Başkenti Bakü olan Azerbaycan’ın Gence, Nahçıvan, Sumgayıt, Lenkeran, Şeki, Mingeçevir, Guba ve Şirvan adlarında önemli şehirleri vardır. Toplamda 59 eyalet ve 75 şehre sahiptir. İki buçuk milyonluk nüfusuyla Bakü bir kültür ve finans merkezidir. 86,600 km2 toprağıyla dünyanın en büyük yüzölçümüne sahip 112. ülkesidir. Ülkede Azerbaycan Türkçesi konuşulmaktadır. 1920’lere kadar ülkede Arap alfabesi kullanıldıktan sonra 1929 itibariyle Latin alfabesine geçilse de, daha sonra Kiril alfabesi kullanılmıştır. 1992 yılında Türkiye Türkçesi temel alınarak hazırlanan ancak bir takım değişiklikler yapılan bir Latin alfabesi oluşturulmuş ve 2001 itibariyle de bu alfabe mecburi hale getirilmiştir.

Azerbaycan her geçen gün kendini dünyaya kabul ettirmektedir.

Nüfusu 10 milyonun üzerinde olan Azerbaycan’ın para birimi manattır. Ülke nüfus bakımından dünya ülkeleri arasında 90. sırada yer alır. Ekonomik açıdan baktığımızda Azerbaycan’ın toplam yüzölçümünün yüzde 55’ini tarım toprakları oluşturmakta, şehirler ise tüm ülkenin ancak yüzde 2.5’ini kaplamaktadır. Ülkenin yüzde 12’si ormanlık arazidir. Azerbaycan başta doğalgaz olmak üzere petrol ve demir bakımından da zengin bir ülkedir.

  1. yüzyılda Çarlık Rusya’sına, 1920’de ise Sovyetler Birliği(SSCB)’ne dâhil edilmiş olan Azerbaycan, 30 Ağustos 1991’de bağımsızlığını ilân etmiştir. 1993 ve 1998’de yapılan seçimleri kazanan Haydar Aliyev ile birlikte ülkeye tekrar istikrar gelmiştir. Bağımsızlığı takip eden altı yıllık dönem haricinde Azerbaycan’ı tek başına yönetmiş olan Haydar Aliyev, 2003 yılında kendi yerine oğlu İlham Aliyev’i cumhurbaşkanlığına aday göstereceğini açıklamış ve aynı yıl 15 Ekim tarihinde gerçekleştirilen seçimlerde geçerli oyların yüzde 76.8’ini alan İlham Aliyev, babasının halefi olarak cumhurbaşkanlığına seçilmiştir. Sağlık durumu iyice kötüleşmiş olan Haydar Aliyev ise Aralık 2003’te vefat etmiştir.

Azerbaycan’ın ekonomik büyümesine en büyük katkı dün olduğu gibi bugün de petrol ve doğal gaz ihracatıyla sağlanmaktadır. Bunun yanında, bankacılık, inşaat ve emlak sektörleri Azerbaycan ekonomisinin büyümesine önemli katkılar sağlayan sektörleri oluştururlar. Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Novorossiysk ve Bakü-Supsa hatları ise Azerbaycan’ın petrol ve gaz ihracatını canlandırması açısından önemlidir.

Tarım Azerbaycan ekonomisinin petrolden sonra ikinci önemli sektörüdür. Toplam işgücünün %40’ı tarım sektöründe istihdam edilmektedir. Azerbaycan, iklim ve toprak yapısı bakımından tarıma elverişli bir ülkedir. Güney bölgelerinde bir sezonda iki ürün almak mümkündür. Azerbaycan’ın başlıca tarım ürünleri pamuk, tütün, çay, zeytin, sebze ve meyvedir. Ham ipek üretimi ve buna bağlı olarak dut ağacı tarımı da oldukça yaygındır.

Yazarın Diğer Yazıları
BU ALANA REKLAM VEREBİLİRSİNİZ.
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.