Büyük Marketler-Küçük Esnaflar

Büyük marketlerin, ülkemizin her ilinde, ilçesinde hatta kasabasında şube açarak, karınca gibi girmedikleri köşe, bucak kalmadı. Bu marketler yüzünden küçük esnaflar can çekişiyor. Bir önlem alınmazsa, bakkal Osman Efendi, bayi Hasan Efendi diye kimse kalmayacak.

Başlangıçta büyük marketlerin, kentlerin uzağında işyeri açmaları söz konusuydu.  Zamanla o kuralı ortadan kaldırdılar. Ne yazık ki, ülkemizde paranın açamayacağı kapı yok. Son yıllarda halkımız tümden fakirleşti.  Fakiri de ne kolluyorlar, ne yüzüne bakıyorlar. Nasrettin Hocanın dediği gibi “Ye kürküm dünyası.”

Bizim gibi, haksızlığa uğrayanların hakkını arayan, sorgulayanları da sevmiyorlar. Ya zengin düşmanı oluyorsunuz, ya da fukaralığı istismar etmekle suçlanıyorsunuz.

Zengin düşmanı niye olalım? Elinin emeği, alnının teri ile para kazanan, kazandığı paranın da vergisini veren insanlara ne dediğimiz var.

İllerde, ilçelerde, kasabalarda, hatta mahallelerde köşe başlarını tutan ve küçük esnafı silip süpüren büyük marketlere bir kural getirmeli. Bu kural da önceleri olduğu gibi, işyerlerini kent merkezlerinden uzak olarak açma zorunluluğu koymalı.

Aslında büyük marketler veresiye mal vermiyor. Parası olanlar büyük marketlerden alış-veriş yapıyor. Ayda 17 bin lira ve daha az, hatta 25 bin lira, 30 bin lira maaş alanlar, ayın her gününde peşin parayla giderlerini karşılayabiliyorlar mı ki, marketlere gidebilsinler?

Ama bakkal Osman Efendi’yi tanıyorlar. Onlara nazları geçiyor. Osman Efendiler de, maddi olanakları sıkıntılı olanların isteklerine katlanıyor.

Bir zamanlar askıda ekmek, askıda şu ya da bu gibi çok önemli bir hizmet başlatılmıştı. Hatta kimi varlıklı vatandaşlar çıkıyor, küçük esnaftaki alacak defterlerinde, tanımadıkları kimselerin yazılı olan borçlarını kapatıyordu. Çok güzel bir hizmetti bu. Son zamanlarda bu konuda bir haber duymuyoruz. Acaba, onu da mı engellediler, yoksa yapılıyor da halka mı duyurmuyorlar?

Gerçekte önemli olan, yapılan iyiliğin gizli yapılmasıdır. Dinimizin öğüdü de budur. Ne iyilik yapan bunu bir başka amaçla kullanır, ne de iyilik yapılan utandırılır.

Sonuç olarak, küçük esnafı korumak için, büyük marketlere yaptırım getirilmelidir.

Büyük marketlerin kimileri bizim ülkemizin vatandaşı bile değil. Kazandıkları paraları yurtdışına çıkarıyorlar. Yalnız büyük marketler değil, Osmanlı İmparatorluğunu yıkılışa sürükleyen dönemlerde olduğu gibi; bazı bankalar, sigortalar ve diğer işyerleri de yabancıların elinde. Bu da düşünülmelidir.