Caminin ne olduğunu biliyorsunuz. Adap da; töre, yol, yöntem anlamında kullanılmaktadır.
Yol-yöntem her koşulda uyulması gereken davranış biçimleridir. Camiler de yolun yöntem, daha çok uyulması gereken davranış biçimleridir.
Camilere halk arasında “Allah’ın evi” de derler ne ölçüde uygundur, bilemem.
Eğer, Allah’ın evi olarak ele alırsak, herkesin camiye girişlere, camiden çıkışlara, oturuş biçimlerine, yol ve yönteme daha çok uyması gerekir.
Kimilerinin cami yol ve yöntemlerine yeteri kadar dikkat etmediklerini görüyoruz.
Nasıl mı?
Camide özel sohbetler, gülmeler, şakalaşmalar, vaazları dikkatle dinlememeler, bilir-bilmez eleştiriler yöneltmeler sıkça rastladığımız davranışlardır.
Bir başka yanlış alışkanlıkta, camiye girerken ellerini ceplerinden çıkarmadan, oturacağı safa kadar elleri cebinde yürümeleridir.
Camiye çocuklarla gelinmesinde de uyulması gereken koşullar vardır. Çocukların camiye getirilmesi, camiye ısınmaları, camiye alışmaları doğrudur. Ama camiye gelmeden önce çocukların camide nasıl davranmaları gerektiği konusunda eğitilmiş olmaları gerekir. Bu konuda hiçbir eğitim vermeden çocukların camiye getirilmesi bazı sakıncalar da taşımaktadır.
Bu sakıncalar nedir?
Çocuk rahat durmuyor, namaz sırasında safları dolaşıyor, yüksek sesle konuşuyor, dikkat dağıtıyor.
Gençlik yıllarımızda (1950’li yıllarda) gençler ön safları yaşlılara bırakırlardı. Yol ve yöntem olarak, ön safta namaz kılmayı uygun görmezlerdi. Eğer, ön saflar boş iken camiye gelmişlerse gençler, namaza durmadan önce arkalarına bakar, arkalarında yaşlı biri varsa, öne gelmesini sağlarlardı.
Bu davranışlar terk edilmemesi gereken davranışlardı. Zamanla insanların değer yargılarında, değişiklik olması doğal sayılabilir ama cami adabına, edebe, saygıya, sevgiye dayanan kuralların değişmesini ummak ve beklemek doğru değildir.
Temizliğe dikkat etmek de cami adabındandır. Özellikle yaz aylarında kimi vatandaşların ayakları kokar. Bu durumda olanların çoraplarını günlük değiştirmeleri gerekir. İnşaatta, tarlada çalışanların zaman dar diye tozlu, kirli elbiselerle camiye gelmeleri hiç de hoş değildir. Cami erkânının en temiz elbiseleriyle camiye gelmeleri önerilir.
Bayramlarda, özel günlerde, misafirliklerde nasıl giyiniliyorsa, camiye gelirken de öyle giyinmelidir.
Cami adabıyla ilgili daha başka şeyler de aktarılabilir ama gerisini de hocalara bırakarak bu kadarla yetinelim.