Çilenk’ten faiz eleştirilerine yanıt: ‘Biz belirleyici değil, uygulayıcıyız’

Kooperatifin 01.02.1961 tarihinde resmiyet kazandığını hatırlatan Çilenk, kefalet edilen kredilerin kaynağının Türkiye Halk Bankası olduğunu belirtti. Kredi faizinin yarısının devlet tarafından karşılandığını vurgulayan Çilenk, “Devlet desteğinin kesilmesi halinde kooperatiflerin faaliyetlerini sürdürmesi mümkün değildir” dedi.

“Faiz oranlarını kooperatifler belirlemez”

Çilenk, faiz oranlarının kooperatif yönetimleri tarafından belirlenmediğini, kararların banka genel müdürlüğü ve hükümet politikaları doğrultusunda alındığını ifade etti. Kooperatiflerin oranları artırma ya da düşürme yetkisinin bulunmadığını belirten Çilenk, “Biz uygulayıcı konumundayız” dedi.

Banka tarafından kredi kullanan esnaftan kooperatif kefaletinin yanı sıra maddi teminat da istendiğini belirten Çilenk, bu teminatın; Kooperatif Masraf Karşılığı, Bloke ve Risk Payı kesintilerinden oluştuğunu söyledi. Ayrıca, borcunu 60 gün geciktiren kredi kullanıcılarının senetlerinin banka tarafından kooperatif hesabından tahsil edildiğini kaydetti.

OVP sonrası değişiklikler

Çilenk, 2023 yılının ikinci yarısından itibaren yürürlüğe giren Orta Vadeli Program (OVP) ile birlikte banka uygulamalarında değişikliğe gidildiğini belirtti. Bu süreci üç başlıkta özetledi:

Kredi şartlarına yeni kriterler eklendi ve talep azaldı.

14.05.2024 tarihinde faiz oranları yüzde 7,5’ten yüzde 29’a kadar yükseltildi ve artışlar geriye dönük kademeli şekilde uygulandı. Faiz oranları daha sonra 10.03.2025’te yüzde 25’e, 05.01.2026’da ise yüzde 20’ye düşürüldü. Ancak bu düşüşlerin mevcut kredilere yansıtılmadığı ifade edildi.

Çilenk, bu konularla ilgili Türkiye genelinde sözlü ve yazılı itirazlar yapıldığını ancak sonuç alınamadığını belirtti.

“12 karar alındı, 9 artış eski kredilere yansımadı”

Faiz kararlarının bütüncül değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Çilenk, toplam 12 ayrı faiz kararı alındığını söyledi. İlk 9 artışın eski kredilere yansıtılmadığını, 10’uncu kararda mevcut kredilere artış uygulandığını, son iki kararda ise faiz indirimi yapıldığını kaydetti.

Başkan Çilenk; “Süreci tek taraflı bir uygulama gibi göstermek doğru değildir. 9 kez yapılan artışta etkilenmeyenlerin bugün yalnızca indirim konusunu gündeme getirmesi objektif değildir” dedi.

“Piyasada %40 iken biz %20 ile kredi verdik”

Ticari kredi faizlerinin yüzde 40-45 seviyelerine çıktığı dönemde kooperatif aracılığıyla kredilerin yüzde 20 oranıyla kullandırıldığını ifade eden Çilenk, esnafa önemli bir avantaj sağlandığını savunarak; “Amaç ortaklarımızı mağdur etmek değil, tam tersine onları korumaktır” ifadelerini kullandı.

“Gelirler giderlerin %52’sini karşıladı”

Türkiye genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 1000 Esnaf ve Sanatkârlar Kredi Kefalet Kooperatifinin söz konusu uygulamalardan etkilendiğini belirten Çilenk, kooperatifin son üç yıldaki Masraf Karşılığı gelirlerinin toplam giderlerin yalnızca yüzde 52’sini karşılayabildiğini açıkladı.

Kredi kullananların ve kefillerinin banka ile imzaladığı matbu sözleşmelerde tüm şartların açıkça yer aldığını vurgulayan Çilenk, aksi bir durum iddiasının banka nezdinde araştırılabileceğini söyledi.

“Kararı alan başka, sorumlu tutulan biziz”

Faiz kararlarını alan merciin banka genel müdürlüğü, uygulayanın şube olduğunu belirten Çilenk, buna rağmen sorumluluğun kooperatif yönetimine yüklenmesini anlamakta zorlandıklarını ifade etti.

Açıklamasının sonunda kamuoyuna saygı ile duyuruda bulunduklarını belirten Çilenk, eleştirilerin zamanlamasını manidar bulduklarını ve iyi niyetli olmadığını düşündüklerini sözlerine ekledi.