Osmanlı’dan kalma saat kulesi bulunan ülkelerden biri de Arnavutluk’tur. Arnavutluk‘un başkenti Tiran‘da bulunan, Osmanlı döneminde inşa edilmiş yaklaşık 200 yıllık saat kulesi, bugün de şehrin en önemli sembollerinden biri olarak dikkat çekiyor. Tiran’ın zengin ailelerinin de katkılarıyla 1830 yılında tamamlanan Saat Kulesi, 30 metre yüksekliğe sahipti. Bugün karışık bir mimarî yapıya sahip kulenin gövde kısmı Osmanlı tarzındayken, 1928 yılında yapılan restorasyon çalışması ile yüksekliği 35 metreye çıkarılan kuleye Venedik tarzı çatı ve bir balkon da eklendi. İç kısmı taştan olan Saat Kulesi’nin merdivenleri ilk başlarda ahşaptan yapılsa da farklı dönemlerde gerçekleştirilen restorasyonlar sonrası ahşap merdivenlerin yerini demir merdivenler aldı. Gövde kısmında içini havalandırmak ve aydınlatmak amacıyla mazgalların yer aldığı Saat Kulesi’nin en üst kısmının dört yanında birer saat bulunuyor. Tarihî değerinin yanı sıra ülke turizmi açısından da önemli bir eser olan Saat Kulesi, kenti ziyaret eden yabancı turistlerin de yoğun ilgisini çekiyor. Saat Kulesi’nin üst kısmına çıkabilen ziyaretçiler, kulenin balkonundan Osmanlı döneminden kalma Ethem Bey Camisi, Arnavut Kralı 1. Zog döneminden kalma bakanlık binaları ve komünizm döneminden kalma Ulusal Tarih Müzesi ve Kültür Sarayı gibi farklı tarihî dönemlerde inşa edilmiş yapıları içinde barındıran şehrin muazzam manzarasının tadını çıkarabiliyor. Saat Kulesi, Tiran Belediyesi’nin logosunda da yer alıyor.
Yurdumuzun meydanlarını süsleyen saat kulelerimiz
Tarihî saat kulelerinin şehirlere değer kattığını düşünenlerdenim. Türkiye saat kulesi zengini bir ülkedir dersek abartmış olmayız. Zira Edirne’den Kars’a, Sinop’tan Anamur’a kadar olan coğrafyamızın birçok şehrinde saat kulelerimiz mevcuttur. İzmir Saat Kulesi, Adana Büyük Saat Kulesi, Bilecik Saat Kulesi, Mudurnu Saat Kulesi, Bursa Tophane Saat Kulesi, Çanakkale Saat Kulesi, Çorum Saat Kulesi, Çankırı Saat Kulesi, İskenderun Saat Kulesi, Kastamonu Saat Kulesi, İzmit Saat Kulesi, Tokat Saat Kulesi, Yozgat Saat Kulesi, Safranbolu Saat Kulesi, Ankara Saat Kulesi, Antalya Saat Kulesi, Balıkesir Saat Kulesi, Burdur Saat Kulesi, Erzurum Saat Kulesi, Tarsus (Mersin) Saat Kulesi, Mudurnu Saat Kulesi, Sivrihisar Saat Kulesi, Bergama Saat Kulesi, Zile Saat Kulesi, Şanlıurfa Saat Kulesi, Muğla Saat Kulesi, Bilecik Saat Kulesi, Merzifon Saat Kulesi, Niğde Saat Kulesi, Kayseri Saat Kulesi, Dolmabahçe Saat Kulesi, Yıldız Saat Kulesi, Şişli Etfal Hastanesi Saat Kulesi, Vezirköprü Saat Kulesi, Sirkeci Garı Saat Kulesi, Ladik Saat Kulesi, 19 Mayıs Saat Kulesi, Bayburt Saat Kulesi bunlardan bazılarıdır. Bu kulelerden bazılarına derinlemesine biraz değinelim.
İzmir’in sembolü olan İzmir Saat Kulesi, Osmanlı padişahı Sultan II. Abdülhamid’in tahta çıkışının 25. yıldönümü kutlamaları nedeniyle inşa edilen kulelerdendir. İzmir Valisi Kıbrıslı Kâmil Paşa, oğlu Bahriye Mirlivası Said Paşa ve Belediye Reisi Eşref Paşa’dan oluşan bir komisyon tarafından yaptırılmıştır. Kule, 25 metre yüksekliğinde, dört katlı ve sekizgen planlıdır. Yapıda kullanılan Kuzey Afrika’ya özgü sütun başlıkları, at nalı şeklinde kemerler ve yapının cephelerinin hiç boşluk bırakılmayacak şekilde doldurulması, kökeni Kuzey Afrika ve Endülüs’teki yapılarda bulunabilecek olan bir mimarî anlayışa sahip olduğunu gösteren oryantalist bir üsluba işaret eder.
Adana Büyük Saat Kulesi’nin 1881 yılında Vali Ziya Paşa döneminde yapımına başlanmış, 1882 yılında Vali Abidin Paşa döneminde tamamlanmıştır. Uzunluğu 32 metre ve kare prizma şeklinde olan kule, örme işlemi oldukça zor olan küçük taş tuğlalardan yapılmıştır.
Bilecik Saat Kulesi, 1907 yılında Ertuğrul Mutasarrıfı Musa Kazım Bey tarafından yaptırılmıştır. Bu saat kulesi 15 metre yüksekliğindedir. Kule, İstasyon Caddesi’nde bulunan idadi mektebinin yakınına inşa edilmiştir. Kule, yukarıdan aşağıya doğru genişleyen dört dikdörtgen prizmadan oluşmaktadır. Alttaki iki katın köşeleri kesme, cephesi moloz taştandır; üstteki katlar ise ahşaptandır. En alt kısmında yuvarlak kemerli kapı ve onun üzerinde aynı şekilde bir pencere bulunmaktadır. İkinci katta balkonu vardır. Balkon üzerindeki ahşap bloğun dört cephesinde, kare kadranlı birer saat yer almaktadır.
