Sabahın ilk saatleri…Şehrin ana arterinde, Atatürk Bulvarında gri betonların ve egzoz dumanının ortasında bulunan bir akaryakıt istasyonunun önünden geçiyorum.
Geceyi aydınlatan dijital tabelanın kırmızı led ışıklarına takılıyor gözüm. Rakamlar adeta çırpınıyor, panoya sığmak için direniyor: “99,99 TL”.
Fiziksel bir çaresizlik var o dijital ekranda. Yıllardır iki haneli rakamlara alışmış, o standart kalıba göre dökülmüş metaller ve elektronik devreler, motorinin litre fiyatının yüz lirayı devirmesiyle pes etmiş durumda.
Bazı bayiler dijital panelin önüne kağıttan bir “1” rakamı yapıştırarak çözüm arıyor, bazıları virgülden sonraki kuruşları sıfırlamaya çalışıyor. Ancak ne yaparlarsa yapsınlar hakikat ortada: Fiyatlar artık tabelalara sığmıyor, kontrolden çıkıp hayatımızın tam ortasına tasarımsız bir döküntü gibi taşıyor.
Eskişehir de motorinin litre fiyatı 101 TL’yi geçmiş durumda.
Akaryakıta gelen her zam, günün moda ve maalesef en yalın tabiriyle “iğneden ipliğe” her şeye zam demek. İnsanımız çoğu zaman bu korelasyonu küçümsüyor;
“Benim arabam yok ki, varsın akaryakıt yüz lira olsun” diyen sığ bir teselliye sığınmaya çalışıyor. Oysa o kontak anahtarını çevirmediğiniz gün bile cebinizden yakıt parası çıkıyor.
Garibanın sofrasına giren somun ekmekten, susuzluğumuzu giderdiğimiz bir şişe suya kadar her şey o devasa tırların, kamyonların deposundaki mazotla pişiyor, onunla taşınıyor. Tarladan çıkan domates, halden market rafına ışınlanmıyor; o dijital tabeladaki kontrolden çıkmış rakamların bedelini sırtlanarak mahallemize kadar geliyor.
Bugün vatandaşa kulak kabarttığınızda yükselen tepkiler son derece somut: “Ekonomimiz günden güne cebimizden gidiyor, gelirlerimiz ile giderlerimiz birbirini dengelemiyor”.
Bir başka vatandaşın “Yakıta gelen her şey içtiğimiz suya, yediğimiz ekmeğe varana kadar etkiliyor” feryadı, iktisat teorilerinin çok ötesinde, çıplak bir hayat gerçeğini yüzümüze çarpıyor. Hatta durumu kabullenmenin çaresizliğiyle “Zammı da alacağız, zamsızı da; çare yok” diyenlerin kabullenişi, paranın alım gücünün eriyip gitmesi karşısındaki toplumsal hafızanın ne kadar yorulduğunu gösteriyor.
Bu vahim tablo; bir sarı kafalının (!) Müslüman kanıyla beslenen zalim İsrail’in çıkarları için dünyayı ateşe vermesinin sonucu bu yaşananlar. Mevla bu şeytanların şerrinden bizleri korusun.
Dünyada küresel çalkantılar, jeopolitik krizler veya petrol piyasasındaki fırtınalar yaşanabilir; olağanüstü dönemlerden geçilebilir.
Ancak bu fırtınanın tüm yükünü doğrudan halkın ve üreticinin omuzlarına yüklemek sürdürülebilir değildir.
Ekonomistlerin ve uzmanların tespiti son derece net ve haklı: Hükümetin, en azından bu olağanüstü eşik aşılana kadar akaryakıttaki KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergileri tamamen kaldırması ya da esnek bir eşel mobil sistemiyle sıfırlaması şarttır.
Ekonomi yönetimi bu anlamda ÖTV’yi bir süreliğine sıfırlayabilir, KDV’yi ise %1’e düşürebilir.
Eğer taşımacılık maliyetini düşürmez, mazotu ulaşılamaz bir lüks olmaktan çıkarmazsanız, enflasyon canavarını dizginleme şansınız sıfırdır.
Çözüm, istasyon tabelalarına kağıttan “1” rakamı yapıştırıp çaresizce geçici tedbirler almak değildir.
Gerçek çözüm, pompaya yansıyan o ağır yükü vergi ayarlamalarıyla hafifletmek, vatandaşın ve üreticinin nefes almasını sağlamaktır. Aksi takdirde, o tabelalara sığmayan rakamlar, yarın mutfağımızdaki boş tencerelere ve eriyen alım gücümüze hiç sığmayacak…Göre ne….Köre ne?
