“Senden Adam Olmaz” Demeden Önce Bir Kez Daha Düşünün! Uzman İsimden Kritik Uyarılar

Gümüşhane Kültür Sanat ve Gençlik Derneği ile Gümüşhane Türk Ocakları Şubesi tarafından geleneksel hale getirilen Kültür Sohbetleri’nin 68. etkinliği gerçekleştirildi.

Gümüşhane Belediyesi Hüseyin Nihal Atsız Kültürevinde düzenlenen etkinlikte Psikolojik Danışman Rehber Öğretmen Ülkü Asena Ülker tarafından “Aile, Okul ve Çocuk Üçgeninde Şiddeti Önlemek” başlıklı kapsamlı bir sunum yapıldı.

Şiddet Sessizce Büyüyor

Konuşmasında son dönemde artan şiddet olaylarına dikkat çeken Ülker, okulların “güvenli liman” olma özelliğini yitirmeye başladığını ifade etti.

Şiddetin bir anda ortaya çıkmadığını, sessizce büyüyen bir süreç olduğunu vurgulayan Ülker, “Nerede hata yapıyoruz?” sorusuna yanıt aradı.

Şiddetin yanlış öğrenilmiş bir baş etme yöntemi olduğunu belirten uzman isim, doğru yöntemlerle bu sürecin engellenebileceğine işaret etti.

Şiddetin çoğu zaman yanlış öğrenilmiş bir baş etme biçimi olduğunu belirten Ülker, “Eğer bir çocuk evde, okulda veya sosyal çevresinde görmezden geliniyor, duyguları anlaşılmıyor ve sürekli eleştiriliyorsa; kendini ifade etmek için en yanlış yolu, yani şiddeti seçebilir. Şiddet öğrenilebilen bir davranışsa, doğru yöntemlerle önlenebilir de. Bunun en güçlü anahtarı aile, okul ve çevre birliğidir” dedi.

Negatif Etiketleme Kimlik Haline Geliyor

Çocukları şiddete yönelten unsurları örneklerle açıklayan Ülker, “Görünmez Çocuklar” tabirine dikkat çekti.

Odasına kapanan ve iletişimi kesen çocukların yaşadıklarının “ergenlik” denilerek geçiştirilmemesi gerektiğini belirten Ülker, özellikle ailelerin çocuklarına yönelik “Senden adam olmaz” gibi negatif etiketlemelerinin, çocuğun bu durumu bir kimlik olarak benimsemesine ve “madem kötüyüm, o zaman öyle davranayım” diyerek şiddete meyletmesine neden olduğunu dile getirdi.

Ülker, çocukları şiddete yönelten süreçleri şu çarpıcı örneklerle anlattı:

“Görünmez Çocuklar: Odasına kapanan, iletişimi kesen çocukların yaşadıkları “ergenlik” denilerek geçiştiriliyor. Oysa bu çocuklar akran zorbalığına maruz kalıyor olabilir ve içlerinde biriken öfke bir gün kontrol edilemez hale gelebilir.

Negatif Etiketleme: Ailesinden “Senden adam olmaz” cümlesini duyan çocuk, bu durumu kimliği haline getirip “madem kötüyüm, o zaman öyle davranayım” diyerek şiddete yönelebiliyor.

Rol Model Etkisi: Sorunların kavga ve bağırmayla çözüldüğü evlerde büyüyen çocuklar, konuşmayı değil, güç göstermeyi öğrenirler. Unutulmamalıdır ki çocuklar söylenenleri değil, gördüklerini öğrenirler.”

Şiddeti Önleyecek 7 Altın Kural

Psikolojik Danışman Ülkü Asena Ülker, sunumunda şiddeti önlemek adına aile ve okul ortamında uygulanması gereken 7 temel faktörü şu şekilde sıraladı:

1. Güçlü ve güvenli aile iletişimi tesis edilmelidir.
2. Çocuklara duygusal farkındalık ve öfke yönetimi eğitimi verilmelidir.
3. Akran ilişkileri yakından takip edilmeli ve zorbalık önlenmelidir.
4. Okul ve aile arasında kesintisiz iş birliği sağlanmalıdır.
5. Dijital medya kullanımı mutlaka denetlenmelidir.
6. Öğretmenlere şiddet eğilimini önceden fark etme eğitimleri verilmelidir.
7. Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (PDR) hizmetleri her okulda erişilebilir olmalıdır.

“PDR Lüks Değil İhtiyaçtır”

Okullardaki rehberlik hizmetlerinin kritik önemine değinen Ülker, 2023 verilerine göre Türkiye’de halen 25 binden fazla okulda psikolojik danışman bulunmadığını hatırlatarak, “Şiddeti önlemede rehberlik servisi bir lüks değil, hayati bir ihtiyaçtır,” dedi.

Rehberlik servislerinin şiddeti önlemede hayati bir öneme sahip olduğunu belirten Ülker, ailelere şu kritik soruyu yöneltti: “Çocuğum bana her şeyi anlatabilecek kadar güvende mi?”

Program soru cevap bölümü ile sona erdi.