Kaya: Herkes Borsayı Konuşurken Çiftçiyi Kara Düşünce Sardı

Anahtar Parti Gümüşhane İl Başkanı Muhammet Kaya, yeni ekim dönemi öncesinde çiftçinin yaşadığı sorunlara ilişkin açıklamalarda bulundu. Tohum dağıtımı, tarımsal ürün fiyatları ve üreticinin sermaye sıkıntısına dikkat çeken Kaya, çiftçinin yeni sezona borç yüküyle girdiğini savundu.

“Tohum Bedava Değil”

Tohum dağıtımına değinen Kaya, “‘Tohum dağıtımı başladı’ diyorsunuz. Doğru, tohumu dağıtıyorsunuz; ama bedava değil. TİGEM’in 2026 yılı fiyat cetvelinde işlem açıkça ‘peşin satış’ olarak geçiyor. Dağıtıcı kuruluşların nakliye, sigorta, masraf ve kâr payını ekleyerek tohumu çiftçiye satacağı da açıkça yazıyor” ifadelerini kullandı.

Açıklanan tarımsal ürün fiyatlarının çiftçinin maliyetini karşılamadığını belirten Kaya, fiyatların üreticinin emeğinin karşılığını vermediğini savundu.

Kaya, “Fiyatı açıklayıp görevinizi tamamladığınızı düşündünüz; ancak ürününü bekletecek deposu, borcunu çevirecek sermayesi olmayan çiftçiyi tüccarın insafına bıraktınız. Üreten kazanamadı, geçen sezonun borcunu dahi kapatamadı” dedi.

“Çiftçinin Sermayesi Kalmadı”

Yeni ekim dönemi öncesinde çiftçinin sermaye sıkıntısına dikkat çeken Kaya, gübre, mazot ve tohumun peşin para olduğunu, ürün gelirinin ise aylar sonra elde edildiğini belirtti.

Geçen sezondan borçlu çıkan çiftçinin yeniden ekim yapacak sermayesinin kalmadığını ifade eden Kaya, “Önünde iki yol var: Ya tarlasını ekmeyecek ya da bankaya, tüccara, tefeciye mahkûm olacak. Her iki yolun sonunda da üretim azalacak, ithalat artacak ve gıda güvenliğimiz daha büyük bir tehdit altına girecek” diye konuştu.

“Nasihat Değil, Üretim Sermayesi”

Çiftçiye üretim sermayesi sağlanması çağrısında bulunan Kaya, “Çiftçiye nasihat değil, üretim sermayesi verin. Planlanan ürüne göre tohumunu, gübresini ve mazotunu ekimden önce sağlayın; bedelini hasatta ürününden mahsup edin. Çiftçiyi daha tohumu toprağa atmadan faize teslim etmeyin. Üretmesini istiyorsanız önce üretimin şartlarını oluşturun” ifadelerini kullandı.

“Tarımın Bilançosu Tarlada”

Tarım politikalarının tarladaki sonuçlarıyla değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kaya, “Tarım politikası kürsüdeki sözlerle ve dağıtım törenlerindeki fotoğraflarla değil, tarlanın bilançosuyla ölçülür. Çiftçi ekemiyorsa destek yetersizdir; maliyetini karşılayamıyorsa açıklanan fiyat yanlıştır. Üretici borca gömülürken ‘çiftçimizin yanındayız’ demek, tarladaki gerçeği değiştirmez” dedi.

Kaya açıklamasının sonunda, “Bugün borsada tarım şirketleri üzerinden vurgun yapılıyor; tarlada ise çiftçiye borç, faiz ve çaresizlik kalıyor” ifadelerini kullandı.